Radom – kaplica drewniana z 1786 r.

Radom - kaplica drewniana

Historia:

Kaplica z 1786 r. Zbudowana w miejscowości Rdzuchów Kolonia w powiecie przysuskim z fundacji Franciszka Kietlińskiego. Pierwotnie wybudowana jako jako prywatna kaplica w majątku ziemskim Franciszka Kietlińskiego herbu Odrowąż. Remontowana w 1949 r. (wymiana więźby dachowej, odnowienie wieżyczki, zastąpienie gontu blachą) Później użytkowana jako magazyn. W ostatnich latach nie użytkowana. Uszkodzona w 2004 r. przez spadające drzewo podczas burzy. Rozebrana w 2005 roku i przeniesiona na obecne miejsce rok później. Odtworzona w oryginalnym stanie.

 

Konstrukcja zewnętrzna:

Drewniana kaplica konstrukcji zrębowej, obita gontem. Salowa, bez wyodrębnionego prezbiterium z nawy, zamknięta trójbocznie. Gontowy dach jednokalenicowy. Na środku kalenicy kwadratowa wieżyczka na sygnaturkę zwieńczona blaszanym hełmem z latarnią. 

 

Wnętrze:

Wnętrze jednoprzestrzenne. W kaplicy brak obecnie oryginalnego ołtarza (w renowacji). W kaplicy wystawa sakraliów zgromadzonych w Muzeum Wsi Radomskiej.
Cytując za oficjalną stroną Muzeum: Na wystawie, ze względu na małe rozmiary kaplicy, zaprezentowaliśmy tylko część naszych bogatych zbiorów. Możemy podziwiać XVIII – XIX wieczne szaty liturgiczne – ornaty, stuły, manipularze, welumy oraz bursy. Z tego też okresu pokazaliśmy mszały i brewiarze oraz kielichy mszalne, kadzidła, relikwiarz i lampę oliwną. Dopełnieniem wystawy są pochodzące z Kościoła z Wolanowa dwa obrazy przedstawiające Drogę Krzyżową, oraz zdjęcie i mapa Parafii Miłosierdzia Bożego, na terenie której znajduje się nasze muzeum. Kiedy w 1976 roku powstawało Muzeum Wsi Radomskiej na terenie regionu radomskiego zachowanych było osiem kościołów i trzy kaplice drewniane. Wciąż jeszcze w drewnianych budynkach funkcjonowały plebanie, organistówki, wikariaty. W wielu parafiach w czasie celebracji mszy świętych używano obiektów zabytkowych; osiemnasto, dziewiętnastowiecznych szat liturgicznych i naczyń. Wielokrotnie, trafiali do nas księża, członkowie rad parafialnych przynosząc naczynia liturgiczne, tkaniny, obrazy, które w ich odczuciu, w miejscu innym niż muzeum mogłyby zostać całkowicie zniszczone. Eksponaty nie prezentują konkretnego okresu historycznego, są zróżnicowane pod względem wartości materialnej. Pewnych przedmiotów Muzeum posiada dużo; ponad siedemdziesiąt tkanin sakralnych, a pewnych w kolekcji brak: chrzcielnice, organy. Najważniejsze jest jednak, że nie zaginęły w terenie, są przechowywane we właściwych warunkach i na bieżąco konserwowane. Wystawa ze względu na swoją unikalność cieszy się wielkim zainteresowaniem zwiedzających -świeckich j i duchownych.
 

Ciekawostka:

Kaplica została zrekonstruowana w zespole dworskim, co odzwierciedla jej oryginalne położenie w Rdzuchowie Kolonia.

Historia kaplicy i jej właścicieli wg. strony Muzeum Wsi Radomskiej:

Kaplica stała pierwotnie w obrębie majątku ziemskiego w Rdzuchowie naprzeciwko wzniesionego w końcu XVIII wieku, a rozbudowanego w I połowie wieku XIX, drewnianego dworu, który nie przetrwał do naszych czasów. Fundatorem kaplicy był Franciszek Kietliński herbu Odrowąż, właściciel Rdzuchowa, elektor Stanisława Augusta (1764), komornik graniczny opoczyński (1774), łowczy radomski (1785), komornik graniczny radomski (1788), komornik graniczny sandomierski i poseł na sejm (1791).W 1786 r. Franciszek Kietliński starał się o pozwolenie na odprawianie nabożeństw w kaplicy, którą postawił w swoim majątku. Arcybiskup Michał Jerzy Poniatowski udzielił mu takiego pozwolenia na okres lat dwóch. Wiadomo również, że w 1796 roku Ignacy Krasicki udzielił kolejnego pozwolenia na nabożeństwa w kaplicy na rok czasu. W 1840 roku kolejna dziedziczka Rdzuchowa Urszula Cielecka otrzymała pozwolenie na udzielanie chrztu i 3 ślubów rocznie, odprawianie mszy świętej w kaplicy codziennie z wyjątkiem uroczystych świąt (Narodzenia Pana, Trzech Królów, Wielkanocy, Zielonych Świątek, św. Piotra i Pawła i Poświęcenia Kościoła) dla niej, dla domowników i gości lub osób nie mogących iść do kościoła ze względu na stan zdrowia. Wiadomo też, że w początkach XX wieku, kiedy Rdzuchów należał do Jadwigi Dobieckiej, w kaplicy nie odprawiano już nabożeństw. Jadwiga Dobiecka nie była zamężna. Natomiast jej siostra Janina, która z nią mieszkała, wyszła za mąż za Jana Osińskiego. Z tego związku przyszli na świat Wincenty i Wanda. Wincenty Osiński ożenił się w roku 1931 z Marią Kobyłką. Małżeństwo to miało czworo dzieci: Barbarę, Bogumiłę, Andrzeja i Annę. Natomiast siostra Wincentego Osińskiego Wanda wyszła za mąż za Stefana Narożnika. Narożnikowie doczekali się sześciorga dzieci. Po II wojnie światowej obie rodziny nadal zajmowały stary dwór. Wojny nie przeżył Wincenty Osiński, który zginął w 1944 roku. Około roku 1949 Stefan Narożnik postanowił wybudować własny dom tuż obok. W tym celu rozebrał część dworu i z tego materiału postawił obszerny budynek mieszkalny. Podczas tego przedsięwzięcia wyremontowana została również kaplica. Wymieniona została więźba dachowa, odnowiono wieżyczkę, a na dachu gont zastąpiono blachą. Pozostałą, nierozebraną część dworu zamieszkiwała nadal rodzina Osińskich. W 1949 roku władze wypędziły obie rodziny. Majątek przejęła spółdzielnia produkcyjna, a potem PGR w Potworowie. Zarówno dwór, jak i dopiero co wybudowany dom rodziny Narożników stały się mieszkaniem dla robotników rolnych. Dawny budynek dworu niszczał, aż w latach 70. zupełnie zniknął. Natomiast dom Narożnika do dzisiaj jest zamieszkany przez rodziny pracujące niegdyś w „pegeerze”. Wnętrze wykorzystywane było przez wiele lat jako magazyn. W 2004 roku kaplica została poważnie uszkodzona przez powalone podczas burzy drzewo.

 

Galeria:

Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej  Radom - kaplica drewniana w Skansenie Wsi Radomskiej

 

Lokalizacja:

Miasto siedziba powiatu. Muzeum Wsi Radomskiej – ulica Szydłowiecka.
51°21’59.79″N,                              21° 4’57.08″E.
GLat = 51.366608333333,            GLng = 21.082522222222
Follow me

Paweł Mazurkiewicz

PhD student in Collegium MISDoMP at University of Warsaw
Psycholog i biolog z wykształcenia. Hobbystycznie podróżnik i fotograf, eksplorujący głównie Polskie zabytki i przyrodę. Specjalizuje się w drewnianej architekturze sakralnej. Od wielu lat fotografuje i zbiera informacje o ciekawych obiektach z całej Polski - obecnie także na potrzeby niniejszej strony oraz powstającego albumu fotograficznego poświęconego drewnianym obiektom architektury sakralnej województwa mazowieckiego.
Follow me

Latest posts by Paweł Mazurkiewicz (see all)

Dodaj komentarz

Free Google Page Rank